Astma alergiczna - objawy, alergeny i leczenie

Czym jest astma alergiczna

Astma alergiczna, nazywana też atopową, to najczęściej rozpoznawany typ astmy, zwykle zaczynający się w dzieciństwie lub u młodych dorosłych. Podłożem jest nadwrażliwość układu odpornościowego. Po kontakcie z alergenem organizm wytwarza przeciwciała klasy IgE, które osadzają się na komórkach tucznych w błonie śluzowej dróg oddechowych. Kolejny kontakt z tym samym alergenem uruchamia uwolnienie histaminy, leukotrienów i innych mediatorów zapalnych. To one kurczą mięśnie oskrzeli, nasilają obrzęk i zwiększają wydzielanie śluzu, przez co drogi oddechowe się zwężają.

Astma alergiczna często idzie w parze z innymi chorobami atopowymi. U wielu pacjentów współistnieje alergiczny nieżyt nosa, czyli katar sienny, a w dzieciństwie pojawia się atopowe zapalenie skóry. Ta skłonność do reakcji alergicznych bywa rodzinna, dlatego astma częściej występuje u osób, których bliscy chorują na alergie.

Objawy astmy alergicznej

Objawy nasilają się po kontakcie z alergenem, a więc na przykład w sezonie pylenia, po wejściu do zakurzonego pomieszczenia albo w obecności kota. Bywają napadowe i zmienne w czasie.

• Napadowa duszność i uczucie braku powietrza.
• Świszczący oddech, słyszalny zwłaszcza przy wydechu.
• Suchy, męczący kaszel, często nasilony w nocy i nad ranem.
• Ucisk lub ściskanie w klatce piersiowej.
• Częste objawy towarzyszące: wodnisty katar, kichanie, swędzenie nosa i oczu.

Charakterystyczne dla astmy alergicznej jest to, że objawy pojawiają się lub nasilają w konkretnych okolicznościach związanych z alergenem, a między napadami mogą całkowicie ustępować. Więcej o rozpoznawaniu objawów piszemy w artykule o objawach astmy oskrzelowej.

Najczęstsze alergeny wyzwalające napad

Astmę alergiczną wywołują głównie alergeny wziewne, obecne w powietrzu, którym oddychamy. Poznanie własnych alergenów pozwala ograniczyć kontakt z nimi i lepiej kontrolować chorobę.

Objawy mogą nasilać także czynniki, które same nie są alergenami, jak dym tytoniowy, zimne powietrze, wysiłek fizyczny czy infekcja wirusowa. O astmie i wysiłku piszemy osobno w tekście o astmie wysiłkowej a sporcie.

Jak rozpoznaje się astmę alergiczną

Rozpoznanie stawia lekarz na podstawie wywiadu i badań. Sam opis objawów to za mało, potrzebne jest potwierdzenie zmiennej obturacji oskrzeli oraz uczulenia.

• Spirometria z próbą rozkurczową, która pokazuje odwracalne zwężenie oskrzeli po podaniu leku rozszerzającego.
• Testy skórne punktowe lub oznaczenie swoistych przeciwciał IgE we krwi, aby ustalić, na co pacjent jest uczulony.
• Pomiar tlenku azotu w wydychanym powietrzu (FeNO), pomocny w ocenie zapalenia alergicznego w oskrzelach.

Leczenie astmy alergicznej

Leczenie astmy alergicznej opiera się na dwóch filarach i na ograniczaniu kontaktu z alergenem. Celem jest dobra kontrola objawów, a nie doraźne gaszenie napadów.

Leczenie podtrzymujące prowadzi się codziennie, żeby wyciszyć zapalenie w oskrzelach. Podstawą jest wziewny glikokortykosteroid, często w jednym inhalatorze z lekiem długo działającym, jak Symbicort. To leczenie zmniejsza nadreaktywność oskrzeli i zapobiega napadom.

Leczenie doraźne stosuje się tylko wtedy, gdy pojawia się duszność. Szybko działający lek rozszerzający oskrzela, jak Ventolin z salbutamolem, w kilka minut rozkurcza drogi oddechowe. Częste sięganie po lek doraźny, częściej niż dwa razy w tygodniu, to sygnał złej kontroli i konieczności modyfikacji leczenia podtrzymującego.

W astmie alergicznej, zwłaszcza gdy współistnieje katar sienny, lekarz może dołączyć Montelukast, czyli antagonistę leukotrienów w tabletce. Na objawy alergicznego nieżytu nosa stosuje się dodatkowo leki przeciwhistaminowe. U wybranych pacjentów rozważa się immunoterapię alergenową, czyli odczulanie, które działa na przyczynę uczulenia. O tych decyzjach zawsze rozstrzyga lekarz. Zasady leczenia doraźnego i podtrzymującego rozwijamy w artykule leczenie doraźne i podtrzymujące astmy.

Leki na astmę alergiczną

Poniżej zestawienie leków, na które pacjenci najczęściej szukają recepty przy astmie alergicznej. Wszystkie są dostępne wyłącznie na receptę.

Jak ograniczyć kontakt z alergenami

Ograniczenie ekspozycji na alergen nie zastępuje leków, ale realnie zmniejsza liczbę napadów i zapotrzebowanie na leczenie doraźne. Konkretne działania zależą od tego, na co jesteś uczulony.

• Przy alergii na roztocza: pokrowce antyalergiczne na pościel, częste pranie w wysokiej temperaturze, ograniczenie dywanów i pluszaków w sypialni.
• Przy alergii na pyłki: śledzenie kalendarza pylenia, wietrzenie po deszczu, mycie włosów wieczorem, ograniczenie suszenia prania na zewnątrz.
• Przy alergii na zwierzęta: niewpuszczanie zwierzęcia do sypialni, częste sprzątanie, w razie silnych objawów rozważenie ograniczenia kontaktu.
• Przy alergii na pleśnie: usuwanie wilgoci, wietrzenie łazienki, naprawa przecieków.
• Unikanie dymu tytoniowego, który nasila objawy niezależnie od alergenu.

Jak uzyskać receptę na leki na astmę alergiczną online

• Wypełniasz formularz medyczny o przebiegu astmy, alergii i dotychczasowych lekach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz analizuje wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot

E-recepta obejmuje kontynuację wcześniej ustalonego leczenia. Kod zrealizujesz w każdej aptece w Polsce, podając go razem z numerem PESEL. Szczegóły opłat opisujemy w cenniku.

Najczęstsze pytania