Astma oskrzelowa - objawy i pierwsze sygnały

Cztery główne objawy astmy oskrzelowej

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych. Zapalenie sprawia, że oskrzela stają się nadwrażliwe i okresowo się zwężają, przez co powietrze trudniej przepływa do płuc. Objawy nie muszą występować cały czas - typowo pojawiają się napadowo i ustępują, a między epizodami można czuć się dobrze. Właśnie ta zmienność jest ważnym tropem. Cztery objawy, które najczęściej naprowadzają na astmę, to:

Zestawienie edukacyjne. Obecność jednego czy kilku objawów nie przesądza o rozpoznaniu - astmę potwierdza lekarz na podstawie wywiadu i badań.

Objawy mogą występować pojedynczo lub razem, a ich nasilenie bywa różne. U jednej osoby dominuje duszność z świstami, u innej przez długi czas jedynym sygnałem jest uporczywy kaszel. Dlatego astmy nie zawsze łatwo rozpoznać na pierwszy rzut oka.

Kiedy objawy się nasilają

Cechą astmy jest zmienność objawów w czasie i ich związek z konkretnymi wyzwalaczami. Zwróć uwagę, czy duszność, świsty lub kaszel pojawiają się i wracają w powtarzalnych sytuacjach. Najczęstsze okoliczności nasilenia objawów to:

• W nocy i nad ranem - budzenie się z kaszlem lub dusznością to typowy sygnał astmy.
• Po wysiłku fizycznym - bieg, szybki marsz czy sport mogą wywołać duszność i świsty. Więcej o tym piszemy we wpisie Astma wysiłkowa a sport.
• Po kontakcie z alergenem - pyłki, roztocza, sierść zwierząt, pleśń.
• Podczas infekcji dróg oddechowych - przeziębienie czy grypa często zaostrzają objawy.
• Po ekspozycji na drażniące czynniki - dym tytoniowy, zimne powietrze, silne zapachy, zanieczyszczenie powietrza.

Jeśli zauważasz taki wzorzec, warto zapisać, kiedy i po czym pojawiają się dolegliwości. Takie obserwacje bardzo pomagają lekarzowi w postawieniu rozpoznania.

Czym astma różni się od zwykłego przeziębienia

Objawy ze strony dróg oddechowych łatwo pomylić z infekcją. Przeziębienie zwykle mija w kilka do kilkunastu dni i towarzyszą mu katar, ból gardła czy gorączka. W astmie kaszel, duszność i świsty nawracają, są zmienne i wracają po kontakcie z wyzwalaczami, także wtedy, gdy nie ma żadnej infekcji. Sygnałem ostrzegawczym jest kaszel utrzymujący się ponad kilka tygodni, nawracające epizody duszności albo świsty przy oddychaniu bez wyraźnej przyczyny. Taki obraz to wskazanie, by nie zwlekać z konsultacją.

Kaszel astmatyczny - łatwy do przeoczenia

Postać kaszlowa astmy bywa myląca, bo brakuje wyraźnej duszności czy świstów. Dominuje wtedy przewlekły, suchy, męczący kaszel, który nasila się w nocy, po wysiłku, śmiechu, wdychaniu zimnego powietrza lub kontakcie z alergenem. Bywa mylony z kaszlem poinfekcyjnym albo z refluksem. Jeśli suchy kaszel utrzymuje się tygodniami i nie reaguje na typowe domowe sposoby, to argument, by sprawdzić, czy nie stoi za nim astma.

Kiedy zgłosić się po diagnozę

Do lekarza warto zgłosić się, gdy opisane objawy nawracają, budzą Cię w nocy, ograniczają aktywność albo pojawiają się w powtarzalnych sytuacjach. Nie da się rozpoznać astmy wyłącznie na podstawie objawów - potrzebna jest ocena lekarza. Podstawą jest wywiad o dolegliwościach i wyzwalaczach oraz badanie osłuchowe płuc. Rozpoznanie potwierdza się badaniem czynności płuc, najczęściej spirometrią z próbą rozkurczową, która pokazuje odwracalne zwężenie oskrzeli. Lekarz może też zlecić badania w kierunku alergii. Dopiero na tej podstawie stawia diagnozę i dobiera leczenie.

Leczenie astmy jest zwykle dwutorowe: lek doraźny, jak Ventolin z salbutamolem, przynosi ulgę w napadzie duszności, a lek podtrzymujący, na przykład Symbicort ze sterydem wziewnym, wycisza przewlekłe zapalenie i zapobiega objawom. O tej różnicy piszemy więcej we wpisie Leczenie astmy - doraźne i podtrzymujące. Jeśli masz już postawione rozpoznanie i przyjmujesz leki, e-receptę na ich kontynuację możesz uzyskać online po konsultacji z lekarzem.

Objawy alarmowe - kiedy dzwonić po pomoc

Astma to choroba przewlekła, którą prowadzi się latami, a intensywność leczenia dopasowuje się do kontroli objawów. Wczesne rozpoznanie i regularne leczenie pozwalają większości pacjentów normalnie żyć, pracować i uprawiać sport. Kluczem jest zauważenie pierwszych sygnałów i zgłoszenie się do lekarza.