Symbicort czy Ventolin - czym się różnią

Dwa leki, dwie różne role

Najczęstsze nieporozumienie brzmi tak: skoro oba leki są wziewne i oba pomagają oddychać, to pewnie da się wybrać jeden i drugim się nie przejmować. Tymczasem astmę leczy się dwutorowo, a Symbicort i Ventolin stoją po dwóch różnych stronach tego leczenia. Jeden gasi pożar, drugi nie pozwala mu wybuchać. Ventolin z salbutamolem jest lekiem doraźnym, ratunkowym, który w kilka minut rozkurcza oskrzela i przerywa napad. Symbicort z budezonidem i formoterolem jest lekiem podtrzymującym, który bierze się codziennie, żeby oskrzela w ogóle nie reagowały skurczem. To nie jest wybór albo jeden, albo drugi, tylko podział zadań.

Symbicort - lek podtrzymujący na co dzień

Symbicort łączy dwie substancje. Budezonid to wziewny glikokortykosteroid, czyli steryd, który wycisza przewlekły stan zapalny w oskrzelach, ogranicza obrzęk i nadreaktywność dróg oddechowych. To sedno leczenia astmy, bo choroba bierze się właśnie z tego zapalenia. Formoterol to lek długo działający rozszerzający oskrzela, który utrzymuje je otwarte przez wiele godzin. Efekt leczniczy buduje się z dnia na dzień, dlatego Symbicort bierze się regularnie, także wtedy, gdy czujesz się dobrze. Typowy schemat to 1 do 2 wziewów dwa razy dziennie, rano i wieczorem o stałych porach, a dokładną moc i liczbę wziewów dobiera lekarz. Po każdym wziewie warto wypłukać usta wodą, bo ogranicza to ryzyko chrypki i grzybicy jamy ustnej. Symbicort leczy przyczynę, a nie tylko doraźnie przynosi ulgę.

Ventolin - lek doraźny na napad

Ventolin zawiera salbutamol, który należy do krótko działających beta-2-mimetyków. Pobudza receptory w mięśniach gładkich oskrzeli, przez co te się rozluźniają, a drogi oddechowe rozszerzają. Efekt pojawia się w ciągu kilku minut i utrzymuje kilka godzin, dzięki czemu w napadzie astmy duszność i świszczący oddech ustępują. To lek ratunkowy, a nie codzienny. Bierze się go tylko wtedy, gdy pojawiają się objawy, albo profilaktycznie przed wysiłkiem, jeśli tak zaleci lekarz, zwykle 1 do 2 wziewów. Kluczowa różnica jest taka, że Ventolin nie wycisza stanu zapalnego. Rozszerza oskrzela, ale po kilku godzinach ich stan wraca do punktu wyjścia. Dlatego sam Ventolin nie zastępuje leczenia podtrzymującego.

Symbicort a Ventolin w skrócie

Zestawienie edukacyjne wg ChPL. Dobór leków, mocy i dawek ustala lekarz na podstawie stopnia kontroli astmy i chorób współistniejących.

Kiedy używać którego

W praktyce podział jest prosty. Symbicort bierzesz codziennie, o stałych porach, niezależnie od tego, czy masz objawy. Jego zadaniem jest sprawić, żeby napadów było jak najmniej. Ventolin trzymasz w zasięgu ręki i sięgasz po niego dopiero wtedy, gdy pojawia się duszność, świszczący oddech albo ucisk w klatce piersiowej. Dobrze kontrolowana astma to taka, w której lek doraźny bierze się sporadycznie. Jeśli poza profilaktyką przed wysiłkiem sięgasz po Ventolin częściej niż dwa razy w tygodniu, budzisz się w nocy z dusznością albo objawy ograniczają Twoją aktywność, to sygnał, że astma jest źle kontrolowana. Rozwiązaniem nie jest zwiększanie liczby doraźnych wziewów, lecz wzmocnienie leczenia podtrzymującego. O tej logice piszemy szerzej we wpisie Leczenie astmy - doraźne i podtrzymujące.

Czy można łączyć Symbicort i Ventolin

Tak, w klasycznym modelu leczenia astmy stosuje się oba naraz i wcale sobie nie przeszkadzają. Symbicort działa na stałe, wyciszając zapalenie, a Ventolin jest planem awaryjnym na nagłą duszność. To dwa uzupełniające się leki. Jest jednak nowszy schemat, tak zwane leczenie MART, w którym rolę leku doraźnego pełni sam Symbicort dzięki temu, że formoterol zaczyna działać już w kilka minut. W tym wariancie osobnego Ventolinu zwykle się nie dokłada. Nie zakładaj z góry, że masz jeden albo drugi schemat, bo różnią się one liczbą i sposobem wziewów. To, który model Cię dotyczy, ustala lekarz i to jego zaleceń trzymaj się na co dzień.

Czego nie robić

Skutki uboczne obu leków

Profile działań niepożądanych różnią się, bo leki działają inaczej. W Symbicorcie część skutków wynika ze sterydu osadzającego się w jamie ustnej, a część z formoterolu pobudzającego serce. Najczęściej pojawiają się chrypka, podrażnienie gardła, grzybica jamy ustnej i kaszel, a także kołatanie serca, drżenie rąk i ból głowy. Płukanie ust po każdym wziewie wyraźnie zmniejsza ryzyko chrypki i grzybicy. W Ventolinie najczęstsze są drżenie rąk, kołatanie serca i ból głowy, zwykle po większych dawkach i przemijające. Rzadko po dużych dawkach spada potas, a bardzo rzadko zdarza się paradoksalny skurcz oskrzeli tuż po wziewie, który wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Więcej o codziennym stosowaniu leku podtrzymującego znajdziesz we wpisie Symbicort jak stosować.

Kiedy do lekarza i jak uzyskać receptę

Umów kontrolę, gdy mimo regularnego stosowania Symbicortu objawy się nasilają, częściej sięgasz po Ventolin albo budzisz się w nocy z dusznością. To sygnały, że leczenie wymaga korekty. Obie substancje mają kategorię Rp, więc apteka wydaje je wyłącznie na receptę. E-receptę na kontynuację wcześniej ustalonego leczenia możesz uzyskać online po konsultacji z lekarzem, który sprawdzi przebieg choroby, przeciwwskazania i interakcje. Recepta online nie zastępuje okresowej kontroli u pulmonologa ani oceny spirometrii. Przy narastającej duszności, która nie ustępuje po leku doraźnym, dzwoń pod numer 112.