Czy Symbicort tuczy? Steryd wziewny a masa ciała

Skąd wziął się mit, że sterydy tuczą

Samo słowo "steryd" u wielu osób budzi lęk przed przytyciem, obrzękiem twarzy i rozstępami. Te skojarzenia nie są wyssane z palca, ale dotyczą sterydów przyjmowanych ogólnoustrojowo, najczęściej w tabletkach lub zastrzykach, w większych dawkach i przez dłuższy czas. Tymczasem budezonid w Symbicorcie to steryd wziewny, który trafia bezpośrednio do oskrzeli, a nie do całego organizmu. Ta różnica jest kluczowa i to ona odpowiada za nieporozumienie. Pacjent słyszy "steryd", przypomina sobie znajomego, który przytył po encortonie w chorobie autoimmunologicznej, i przenosi ten obraz na swój inhalator. To zrozumiałe, ale mylące, bo obie sytuacje mają ze sobą niewiele wspólnego.

Symbicort to steryd wziewny, nie doustny

Symbicort łączy budezonid, czyli wziewny glikokortykosteroid, z formoterolem, lekiem długo działającym rozszerzającym oskrzela. Budezonid podaje się w dawkach mikrogramowych, czyli tysiące razy mniejszych niż dawki sterydów doustnych liczone w miligramach. Co więcej, lek osadza się głównie tam, gdzie ma działać, czyli w drogach oddechowych, a do krwiobiegu przedostaje się jego niewielka część, dodatkowo szybko unieczynniana w wątrobie. Efekt jest miejscowy: wyciszenie stanu zapalnego w oskrzelach przy minimalnym wpływie na resztę ciała. Dlatego przyrost masy ciała nie znajduje się wśród typowych działań niepożądanych wziewnego budezonidu. Najczęstsze skutki uboczne Symbicortu to chrypka, grzybica jamy ustnej i podrażnienie gardła od sterydu oraz drżenie rąk i kołatanie serca od formoterolu, a nie tycie.

Sterydy doustne a waga - dlaczego one potrafią tuczyć

Sterydy doustne, takie jak prednizon, prednizolon czy deksametazon, działają zupełnie inaczej, bo wchłaniają się do całego organizmu w dużej dawce. Przy dłuższym stosowaniu mogą zwiększać apetyt, zatrzymywać wodę i sód oraz zmieniać rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, na przykład gromadzić ją na twarzy, karku i brzuchu. Zespół tych zmian bywa nazywany wyglądem cushingoidalnym. W astmie sterydy doustne stosuje się głównie krótko, w ciężkim zaostrzeniu choroby, właśnie po to, żeby uniknąć skutków przewlekłego leczenia. Symbicort należy do zupełnie innej kategorii, a jednym z jego zadań jest ograniczenie potrzeby sięgania po sterydy doustne.

Zestawienie edukacyjne wg ChPL. O doborze leku, mocy i dawki decyduje lekarz na podstawie przebiegu astmy.

Czy formoterol wpływa na wagę

Druga substancja w Symbicorcie, formoterol, należy do długo działających beta-2-mimetyków. Pobudza receptory w mięśniach gładkich oskrzeli, przez co utrzymuje je otwarte, a przy okazji może dawać przemijające drżenie rąk i kołatanie serca. Nie jest to lek, który pobudza apetyt czy sprzyja odkładaniu tłuszczu. Jeśli już, to leki z tej grupy raczej nieznacznie przyspieszają metabolizm, ale nie jest to efekt, na którym można polegać w odchudzaniu, ani którego trzeba się bać jako przyczyny tycia. Krótko mówiąc, ani steryd wziewny, ani formoterol w Symbicorcie nie są typowymi winowajcami przyrostu masy ciała.

Kiedy przyrost masy ma inną przyczynę

Jeśli w trakcie leczenia astmy zauważasz, że przybywa Ci kilogramów, warto poszukać rzeczywistej przyczyny, zamiast obwiniać inhalator. Częstym powodem są krótkie kuracje sterydami doustnymi w zaostrzeniach, które faktycznie mogą chwilowo zwiększyć apetyt i zatrzymać wodę. Znaczenie ma też sama poprawa samopoczucia: gdy astma jest wreszcie dobrze kontrolowana, część osób je regularniej i lepiej, co przy braku ruchu może przełożyć się na wagę. Wpływ mają również inne leki, zmiany hormonalne, dieta i poziom aktywności fizycznej. Paradoksalnie dobrze leczona astma częściej pomaga schudnąć niż utyć, bo pozwala wrócić do wysiłku fizycznego bez duszności.

Co zrobić i kiedy do lekarza

Jeśli obawiasz się o wagę albo faktycznie przybywa Ci kilogramów, nie zmieniaj samodzielnie dawki ani nie odstawiaj leku. Zgłoś sprawę lekarzowi, który sprawdzi, czy przyczyną nie są krótkie kuracje sterydami doustnymi, inne leki lub schorzenia, i w razie potrzeby skoryguje leczenie. Budezonid w Symbicorcie ma kategorię Rp, więc apteka wydaje go wyłącznie na receptę, a e-receptę na kontynuację leczenia astmy możesz uzyskać online po konsultacji z lekarzem. Recepta online nie zastępuje okresowej kontroli u pulmonologa ani oceny spirometrii. Przy narastającej duszności, która nie ustępuje po leku doraźnym, dzwoń pod numer 112.